MUF (maximum te gebruiken frequentie)

skip-distance - muf bepalenDe muf is de hoogste frequentie die nog gereflecteerd wordt door  geïoniseerde lagen in de atmosfeer. De muf varieert, soms is deze zo laag dat frequenties van 10 MHz en hoger niet eens gereflecteerd worden. In sommige omstandigheden, als de E-laag voldoende is geïnoniseerd, ligt de muf boven de 150 MHz. Doorgaans ligt de muf tussen de 15 en 20 MHz. In de zomermaanden ligt de muf gemiddeld hoger, zo ook rond de periode dat de activiteit op zon op een maximum is. (In een cyclus van 11 jaar). De 10 meter gaat open als de muf boven de 28 MHz komt. Als eerste gaat het gedeelte open voor digitale modes omdat deze op de laagste frequenties in de band zitten. Het kan zijn dat de muf op 28,15 MHz ligt, in digitale modes is het dan allemaal goed te doen, maar voor phone is de band dicht.

De kritische frequentie is de hoogste frequentie die wordt gereflecteerd als het signaal loodrecht naar boven wordt gestuurd. Als het signaal niet loodrecht naar boven wordt gestuurd wordt de frequentie hoger, dit is dan de muf.

Rond de kritische frequentie zal het gereflecteerde signaal niet ver van zender ontvangen worden.  Op een frequentie rond de muf zal het signaal juist het verst komen. Voor DX is het dus zaak om zo dicht mogelijk bij de muf verbindingen te maken. Dit geldt voor HF, dus tot 30 MHz. De 6 meter is een aparte band. Soms is de f-laag zo dicht geïoniseerd dat deze de 6 meter frequenties reflecteert, en soms is de E-laag zo dicht geïoniseerd dat deze ook de 6 meter frequenties reflecteert. Dubbel op dus en dat kan tot verrassende DX komen, meestal alleen binnen de daglicht zone. (vanuit Nederland met Zuid-Afrika en rond de equinox met Antarctica).

Op 4 en 2 meter is er alleen spraken van een muf als er sporadische E optreedt. Dit is als de E-laag dusdanig geïoniseerd is dat het signalen ver boven de 30 MHz reflecteert, soms zelfs tot boven de 150 MHz. Doordat de E-laag veel lager “hangt” dan de F lagen, zijn de hops korter, zo’n 1200 km gemiddeld. Je kunt bij heel sterke sporadische E plotseling op 2 meter op een gewone mobiele fm-set stations uit heel Europa horen. Meestal is het wat zwakker maar is er op ssb en met gebruikmaking van een richtantenne toch DX mogelijk op 2 meter. Soms is het gebied met sporadische-E zo groot dat het signaal 2 hops kan maken en is het bereik verdubbeld tot circa 2500 km. 3 hops is zeldzaam, maar kan wel voorkomen. De E-laag wordt net zoals de F lagen geïoniseerd onder invloed van zonlicht, maar omdat de E-laag verder van de zon verwijderd is duurt het langer voordat deze voldoende geïoniseerd is, daardoor komt sporadische-E alleen in de zomer voor. Naast sporadische -E komt er boven de 30 MHz ook troposferische propogatie voor. Zie hiervoor een apart hoofdstuk (in ontwikkeling).